GasTerra

Voorwoord

Nieuwe realiteiten

De energiesector staat waarschijnlijk voor de grootste uitdaging uit haar bestaan. Met de klimaatconferentie COP 21, die in 2015 in Parijs plaatsvond, is de wereld definitief een nieuwe weg ingeslagen. Dat alle VN-lidstaten zich hebben vastgelegd op de tweegradendoelstelling is een echte doorbraak. We moeten om dat doel te verwezenlijken de temperatuurstijging en dus de emissies beteugelen. Bijgevolg delen we een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid om de overgang naar een CO2-neutrale energievoorziening goed te laten verlopen. Gas kan daaraan nu en straks een constructieve en effectieve bijdrage leveren. Dit jaarverslag bevat hiervan diverse voorbeelden.

In Nederland wordt de discussie over de toekomstige energievoorziening gedomineerd door de aardbevingen als gevolg van de gaswinning in Groningen. Daarover valt eveneens te zeggen dat die de bestaande orde structureel hebben veranderd. Het is in de Nederlandse gassector geen ‘business as usual’ en dat zal het naar mijn overtuiging ook nooit meer worden. Wat de aardbevingen in Groningen hebben veroorzaakt is ingrijpend. Daarnaast moeten de miljoenen huishoudens in Nederland, Duitsland, Frankrijk en België die afhankelijk zijn van Gronings aardgas voor de verwarming van hun woning, kunnen blijven rekenen op het gas waarmee zij hun woningen verwarmen. Het vereist al met al veel evenwichtskunst om de belangen van alle betrokkenen in evenwicht te houden.

Wat betekenen deze nieuwe realiteiten voor GasTerra? Het was en is onze missie de waarde van het Nederlandse aardgas te maximaliseren. Onze strategie blijft dus in de kern hetzelfde: het ons aangeboden gas verkopen tegen een zo hoog mogelijke prijs. Sinds 2014 is het volume echter gebonden aan een jaarlijks productiemaximum, het Groningen-plafond. Een overzicht van de jaren 2013-2015 laat goed zien hoeveel invloed de recente gebeurtenissen in het Groningse winningsgebied op ons, de verkoper van het Groningse gas, hebben gehad. Drie jaar geleden boekte GasTerra een substantieel hogere omzet dan in de afgelopen verslagperiode. De inkomsten daalden van 24,3 miljard euro in 2013 en 19,5 miljard in 2014 naar 14,7 miljard euro in 2015. Een teruggang met circa 40 procent. Deze daling is in de eerste plaats het gevolg van de maximering van de productie uit het Groningenveld en de gestaag afnemende productie uit de kleine velden, maar daarnaast ook van de lage gasprijzen.

De dalende volumes en omzetten missen hun uitwerking op de organisatie van GasTerra niet. In het vorige jaarverslag meldde ik al dat we een reorganisatie- en kostenbesparingsproces waren gestart. De bijbehorende organisatieverandering werd in het najaar van 2015 afgerond. Doel is om tot en met 2018 de kosten met ongeveer 30 procent te verminderen. Dit kunnen we gelukkig zonder gedwongen ontslagen realiseren. Toch is het onvermijdelijk dat medewerkers een onzekere tijd tegemoet gaan. Afdelingen zijn samengevoegd en worden verkleind en functies vervallen. Ondanks deze voor GasTerra nieuwe werkelijkheid hebben onze medewerkers weer hard gewerkt om de doelen die we ons aan het begin van het verslagjaar hadden gesteld, te realiseren. In dat licht verdienen zij een groot compliment voor hun onverminderde motivatie en inzet.

Gertjan Lankhorst,
CEO

Over GasTerra

GasTerra B.V. is een internationaal opererende handelsonderneming in aardgas en is gevestigd aan de Stationsweg 1 in Groningen. De onderneming is werkzaam op de Europese energiemarkt en heeft een belangrijk aandeel in de Nederlandse gasvoorziening. We bieden tevens diensten aan die gerelateerd zijn aan de gashandel. De onderneming heeft meer dan 50 jaar ervaring in de in- en verkoop van aardgas. 

Missie

De missie van GasTerra is het maximaliseren van de waarde van het Nederlandse aardgas. We vervullen een publieke taak met betrekking tot de uitvoering van het kleineveldenbeleid van de Nederlandse overheid. Dit beleid beoogt de productie van aardgas uit de Nederlandse kleine velden te bevorderen.

GasTerra geeft invulling aan zijn missie van waardemaximalisatie door vier doelen na te streven:

  • volume: we streven ernaar het volledige aangeboden volume te verkopen;
  • prijs: we streven naar het realiseren van een marktconforme prijs met een zo hoog mogelijke marge;
  • anticiperen: we anticiperen op een veranderende markt, zodat we ook in de toekomst aan onze missie van waardemaximalisatie kunnen voldoen;
  • kosten: we zorgen voor een juiste balans tussen een zorgvuldige en efficiënte bedrijfsvoering.

Visie

De economische waarde en het maatschappelijk belang van aardgas onderstrepen GasTerra’s rol bij de benutting van de binnenlandse gasvoorraad en de Nederlandse en Europese energievoorziening. GasTerra bevordert een veilige en doelmatige inzet van aardgas en is actief in de ontwikkeling van innovatieve toepassingen. We hechten groot belang aan verduurzaming van de energievoorziening en initiëren projecten in dit kader. Gas blijft in deze energietransitie onmisbaar als we zowel de energievoorziening veilig willen stellen, als de emissie van CO2 aan banden willen leggen. Nederland kan decennia lang een belangrijk aardgas producerend land blijven.

GasTerra streeft ernaar de verduurzaming verantwoord – dat wil zeggen met oog voor economische en ecologische belangen – te laten verlopen. We laten ons hierbij leiden door de grondslagen van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO). De drie grondbeginselen van MVO - People, Planet, Profit - hebben we vertaald in drie eigen doelgebieden: Gas, Groen en Groningen. Daarbij staat Gas voor de bedrijfsresultaten, Groen voor de ambitie een verantwoorde energietransitie tot stand te brengen en Groningen voor de gemeenschap waar we deel van uitmaken.

Klantgericht, resultaatgericht en verbetergericht zijn de drie kernwaarden van GasTerra. Het zijn deze begrippen die de medewerkers van GasTerra als uitgangspunt nemen voor hun handelen. Daarbij wordt gewerkt conform een gedragscode, waarin integriteit en respect de leidraad vormen. We streven naar bestendige relaties met marktpartijen en naar overeenkomsten waarin de waarde van het aardgas en de bijgeleverde diensten tot uiting komen. 

Strategie

De onderneming geeft uitvoering aan haar missie en visie door haar positie in de Europese markt optimaal te benutten, met name in de marktsegmenten waar de vraag naar aardgas gepaard gaat met de vraag naar aanvullende diensten. Daarbij wordt gebruik gemaakt van gas en flexibiliteit uit Nederlandse bronnen. Gas uit andere dan Nederlandse bronnen wordt beperkt ingekocht als dat past in de algehele aanbod- en vraagportfolio. GasTerra ontwikkelt als exponent van een vrije energiemarkt voortdurend nieuwe producten en diensten. We willen in dit kader een betrouwbare en concurrerende gasleverancier voor onze klanten zijn. Daarbij willen we een bijdrage leveren aan het versterken van de positie van gas in de energiemix.

Bestuursgegevens

GasTerra is in 2014 gestart met het reorganisatietraject GasTerra 2018. Belangrijkste doel is de organisatie in staat te stellen om - ook bij veranderende marktomstandigheden - de waarde van het Nederlandse aardgas te blijven maximaliseren. Dit project omvat diverse thema’s, waaronder strategie, efficiency, organisatie en personeel. De komende jaren worden diverse wijzigingen geïmplementeerd om aan deze doelstelling te blijven voldoen.

De eerste fase van het project is afgerond met een positief advies van de ondernemingsraad. De implementatie is gestart met de ‘kanteling’ naar een nieuwe organisatiestructuur. 

Hoofddirecteur

  • drs. G.J. Lankhorst
    1. drs. G.J. Lankhorst
    2. Chief Executive Officer

Directeuren

  • drs. M.W.J. de Wilde
    1. drs. M.W.J. de Wilde
    2. Directeur Financiën, Projecten en ICT
  • ir. R.E. van Rede
    1. ir. R.E. van Rede
    2. Directeur Commercie
  • ir. A.E.M. Broenink
    1. ir. A.E.M. Broenink
    2. Directeur Portfolio*

* Per 18 januari 2016 heeft de heer Broenink zijn functie neergelegd. Sindsdien neemt de heer Lankhorst zijn taken waar. 

Stafhoofden

A.J.P. Buijs, Manager Communicatie & Public Affairs

drs. B.A. Westmaas, Manager Personeel & Organisatie

mr. H.J. van Zijll de Jong, Manager Juridische Zaken, Regulering en Secretariaat 

Bericht van de Raad van Commissarissen

Samenstelling Raad van Commissarissen

De Raad van Commissarissen houdt toezicht op het beleid van de directie en op de algemene gang van zaken bij GasTerra. De Raad van Commissarissen bestaat uit acht leden waarvan één lid wordt benoemd door de minister van Economische Zaken. De Raad benoemt uit zijn midden een voorzitter; de minister van Economische Zaken moet deze benoeming goedkeuren. 

De Raad van Commissarissen wijst uit zijn midden een College van Gedelegeerde Commissarissen aan, dat uit vijf leden bestaat, waarvan één lid een door de minister van Economische Zaken benoemde commissaris is. De Raad kan zijn bevoegdheden delegeren aan het College, voor zover deze delegatie geen inbreuk maakt op de taak en bevoegdheden van de Raad van Commissarissen. 

Statutair is vastgesteld dat jaarlijks in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders, twee leden van de Raad van Commissarissen aftreden volgens een door loting vast te stellen rooster. De raadsleden die aftreden zijn terstond herkiesbaar of herbenoembaar. Opvolgende leden van de Raad van Commissarissen nemen op het rooster de plaats van hun voorgangers in.

Per 1 november 2015 heeft de heer ir. J.D. Bokhoven zijn functie als CEO van EBN B.V. neergelegd. Als lid van de Raad en het College van Gedelegeerde Commissarissen is hij opgevolgd door de heer ir. T.W. Starink. Daarnaast is op 1 januari 2016 de heer drs. D.A. Benschop opgevolgd door mevrouw ir. J.M.W.E. van Loon. Sinds 1 juni 2013 was er in de bezetting van de Raad een vacature. Met ingang van 15 februari 2016 is deze vacature, met de benoeming van de heer mr. drs. T.W. Langejan als lid van de Raad van Commissarissen, ingevuld.

Naam Bestuurstermijn Bevoegdheid Datum van benoeming
mr. drs. C.W.M. Dessens Herkiesbaar in 2017 Gedelegeerd Commissaris 1 januari 2006
drs. D.A. Benschop 
(tot 1 januari 2016)
- Gedelegeerd Commissaris 1 mei 2011
ir. J.D. Bokhoven 
(tot 1 november 2015)
- Gedelegeerd Commissaris 1 november 2007
ir. P. Dekker Herkiesbaar in 2017 Lid Raad van Commissarissen 1 juli 2005
drs. M.E.P. Dierikx Herbenoembaar in 2018 Gedelegeerd Commissaris 2 juli 2011
mr. drs. T.W. Langejan 
(vanaf 15 februari 2016)
Herkiesbaar in 2016 Lid Raad van Commissarissen 15 februari 2016
ir. J.M.W.E. van Loon 
(vanaf 1 januari 2016)
Herkiesbaar in 2016 Gedelegeerd Commissaris 1 januari 2016
ir. F.A.E. Schittecatte Herkiesbaar in 2019 Lid Raad van Commissarissen 15 februari 2014
ir. T.W. Starink 
(vanaf 1 november 2015)
Herkiesbaar in 2019 Gedelegeerd Commissaris 1 november 2015
ir. J.M. Van Roost Herkiesbaar in 2018 Gedelegeerd Commissaris 1 juli 2005

Vergaderingen

De Raad kwam tweemaal in vergadering bijeen, in aanwezigheid van de directie. Afgezien van één vergadering waren hierbij alle leden van de Raad aanwezig. Bij beide vergaderingen was tevens de Audit Commissie (AC) vertegenwoordigd in de persoon van de voorzitter van deze commissie. De externe accountant was op uitnodiging van de Raad aanwezig in de vergadering waarin de jaarstukken over 2014 werden behandeld. Er was verder één schriftelijke vergadering van de Raad.
Het College kwam zevenmaal in vergadering bijeen, in aanwezigheid van de directie. Daarnaast werd zes keer telefonisch vergaderd en waren er drie schriftelijke vergaderingen.

Aanwezigheid bij fysieke en telefonische vergaderingen

Aanwezigheid bij fysieke en telefonische vergaderingen
  Raad van Commissarissen College van Gedelegeerde Commissarissen Audit Commissie
mr. drs. C.W.M. Dessens 2/2 13/13  
drs. D.A. Benschop 2/2 13/13  
ir. J.D. Bokhoven
(tot en met 31 oktober 2015)
1/2 8/13  
ir. P. Dekker 2/2 n.v.t.  
drs. M.E.P. Dierikx 1/2 13/13  
ir. T.W. Starink
(vanaf 1 november 2015)
1/2 5/13  
ir. F.A.E. Schittecatte 2/2 n.v.t.  
ir. J.M. Van Roost 2/2 13/13  
drs. A.J. Boekelman     3/4
T.P.K. Huysinga     4/4
A.J. van der Linden     4/4
drs. B.E. Westgren     4/4

* Het eerste getal  geeft de aanwezigheid weer, het tweede getal is het aantal vergaderingen dat dit jaar heeft plaatsgevonden. 

Strategie en doelstellingen

De ontwikkelingen rond het Groninger aardbevingendossier hebben een nadrukkelijke impact op de onderneming en vormden een belangrijk aandachtspunt in de vergaderingen van de Raad en het College van Gedelegeerde Commissarissen. De sinds begin 2014 bekend gemaakte besluiten van het kabinet betreffende de inzetbaarheid van het Groningenveld hadden geen impact op GasTerra’s strategie, maar beïnvloedden in sterke mate de wijze waarop het bedrijf deze strategie gedurende 2014 en 2015 tot uitvoering kon brengen. De waardemaximalisatie van het Nederlandse gas bleef voorop staan. In dit kader is besproken in hoeverre de doelstellingen voor het jaar 2015 zijn gerealiseerd en zijn de doelstellingen voor 2016 vastgesteld. Bijzondere aandacht werd gevraagd voor het zodanig sturen dat NAM aan de gestelde productielimieten kan voldoen. Dit zal ook in de komende jaren het geval zijn. Hierbij wordt nauw samengewerkt met NAM en Gasunie Transport Services (GTS). GasTerra blijft zich inzetten voor het onder de aandacht brengen van de rol van aardgas in de transitie naar een volledig duurzame energievoorziening. 

Nadat het kabinet in januari 2015 voor het kalenderjaar 2015 een productiemaximum van 39,4 miljard kubieke meter had vastgesteld voor het Groningengas, besloot het in juni 2015 dat de totale winning uit het Groningenveld in het kalenderjaar 2015 maximaal 30 miljard kubieke meter mocht bedragen, naast een eenmalige netto onttrekking uit Norg van 3 miljard kubieke meter. In een uitspraak van de Raad van State over deze gasbesluiten werden beide vernietigd. De Raad van State besloot tot een voorlopige voorziening, die bepaalde dat in het gasjaar 2015/2016 (dat loopt van 1 oktober 2015 tot 1 oktober 2016) niet meer dan 27 miljard kubieke meter gas uit het Groningenveld gewonnen mag worden. Overschrijding tot maximaal 33 miljard kubieke meter is alleen toegestaan als het gasjaar 2015-2016 een relatief koud jaar blijkt te zijn en er tenminste 15 miljard kubieke meter gas met behulp van de stikstofinstallaties van GTS wordt geproduceerd. Verder besloot de Raad van State dat gaswinning na 1 oktober 2016 slechts is toegestaan na een nieuw winningsbesluit van de minister van Economische Zaken.

In december 2015 besloot het kabinet om deze voorlopige voorziening in stand te houden en in het derde kwartaal van 2016 op basis van een nieuw winningsplan van NAM een nieuw besluit te nemen. 

In het kader van het in 2014 gestarte project GasTerra 2018 heeft de onderneming in 2015 een visie ontwikkeld op de commerciële activiteiten en werkprocessen en daarbij ook gekeken naar de efficiency van ondersteunende processen. Tevens is op basis van de ontwikkelde visie een nieuwe - bij de visie passende - organisatiestructuur bepaald. Het project is in 2015 afgerond en de nieuwe structuur is geïmplementeerd. De aanpak van dit project en de opgedane bevindingen zijn op gezette tijden met de Raad besproken.

Risicobeheersing

De Raad heeft in 2015 gesproken over de risico's verbonden aan de onderneming en de uitkomsten van de beoordeling door het bestuur van de opzet en werking van de interne risicobeheersing- en controlesystemen (document of representation). Ook is aandacht besteed aan de management letter van de externe accountant en is stil gestaan bij de voor GasTerra relevante maatschappelijke aspecten. De Raad concludeert dat GasTerra een stevig risicobeheersings- en controlesysteem heeft, dat effectief functioneert en op enkele punten nog verder kan worden verbeterd. Dit laatste gebeurt in een continu proces. 

Personele aangelegenheden

Jaarlijks bespreekt de Raad het binnen de organisatie aanwezige opvolgingspotentieel voor invulling van managementfuncties met de directie. Hij keurt het beloningsbeleid goed in de vorm van het cao-mandaat.

De Raad wordt indien van toepassing betrokken bij mutaties met betrekking tot nevenfuncties van directieleden en de overige leden van GasTerra’s managementteam en bespreekt eenmaal per jaar het complete overzicht van deze nevenfuncties. Ook het overzicht van nevenwerkzaamheden van leden van de Raad passeert jaarlijks de revue.

Audit Commissie

De Raad van Commissarissen kent één vaste commissie: de Audit Commissie. Deze houdt toezicht op de werking van de interne risicobeheersings- en controlesystemen, alle financiële aangelegenheden, de relatie met de externe accountant en de toepassing van de informatie- en communicatietechnologie. De Audit Commissie heeft in één van de Raadsvergaderingen verantwoording afgelegd aan de Raad omtrent de uitgevoerde werkzaamheden.

De Audit Commissie is gedurende het verslagjaar vier keer bijeengekomen.

De samenstelling van de Audit Commissie is in het verslagjaar niet gewijzigd en is ultimo 2015 als volgt:

drs. A.J. Boekelman (Voorzitter)
T.P.K. Huysinga
A.J. van der Linden
drs. B.E. Westgren

Zelfevaluatie

De Raad van Commissarissen heeft in 2015 besloten om in 2016 een zelfevaluatie uit te voeren. De Raad zal er op toezien dat de hierbij vastgestelde aanbevelingen worden uitgevoerd. De Audit Commissie heeft in 2014 een zelfevaluatie uitgevoerd. De daarbij vastgestelde aanbevelingen zijn uitgevoerd.

Contacten met de medewerkers

De Raad vergadert, uitzonderingen daargelaten, altijd in het gebouw van de onderneming. Op gezette tijden hebben leden van de Raad zich door middel van informele gesprekken met medewerkers op de hoogte gesteld van de gang van zaken. Daarnaast zijn de overlegvergaderingen van de bestuurder met de ondernemingsraad in 2015 door leden van de Raad één keer bijgewoond. Hierbij stond onder andere het onderwerp GasTerra 2018 op de agenda. In goed overleg tussen de bestuurder en ondernemingsraad is besloten af te zien van het vaker bijwonen van vergaderingen door leden van de Raad. 

Jaarrekening

Het advies van de Raad van Commissarissen aan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders, te houden op 18 februari 2016 te Groningen, luidt als volgt:

Wij hebben kennis genomen van de door de Chief Executive Officer opgemaakte jaarrekening 2015, conform artikel 23 van de Statuten. Wij kunnen ons met deze jaarrekening verenigen en adviseren:

  • de netto winst over 2015 ad 36 miljoen euro geheel te bestemmen voor uitkering aan aandeelhouders;

  • de jaarrekening 2015 ongewijzigd vast te stellen.

De Raad van Commissarissen stelt het op prijs zijn waardering uit te drukken voor de in 2015 geleverde prestaties en is erkentelijk voor de wijze waarop directie en medewerkers zich in het boekjaar hebben ingezet voor de doelstellingen van de onderneming en voor de resultaten die zijn behaald. De Raad wenst allen die bij GasTerra werkzaam zijn succes bij het behalen van de doelstellingen voor 2016.

De Raad van Commissarissen, 

mr. drs. C.W.M. Dessens, Voorzitter
ir. P. Dekker
drs. M.E.P. Dierikx
mr. drs. T.W. Langejan
ir. J.M.W.E. van Loon
ir. F.A.E. Schittecatte
ir. T.W. Starink
ir. J.M. Van Roost

Governance

GasTerra B.V. is een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid met statutaire zetel in Groningen. De onderneming is op 1 juli 2005 opgericht toen de N.V. Nederlandse Gasunie juridisch gesplitst werd in een transportbedrijf en een handelsonderneming. Daarbij bleven de gasinfrastructuur (de gasleidingen) en alle aan gastransport gerelateerde activiteiten achter bij Gasunie, terwijl het nieuwgevormde GasTerra alle gashandelsactiviteiten voortzette. 

Het maatschappelijk aandelenkapitaal van GasTerra B.V. bedraagt 180 miljoen euro, verdeeld in 40.000 aandelen van elk 4.500 euro. Alle aandelen zijn geplaatst, volgestort, op naam gesteld en kunnen alleen worden overgedragen met unanieme goedkeuring van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. De aandelen worden gehouden door de Staat (10 procent), EBN B.V. (40 procent), Shell Nederland B.V. (25 procent) en Esso Nederland B.V. (25 procent). Er worden geen certificaten op aandelen uitgegeven.    

GasTerra is geen beursgenoteerde vennootschap, waardoor de Corporate Governance Code niet van toepassing is op de organisatie. GasTerra richt zich echter waar mogelijk en relevant naar principes van de Code en neemt de best practice-bepalingen daarbij als leidraad. In dit hoofdstuk rapporteren wij over de passende principes van de Code.

Ten aanzien van de principes en bepalingen die onder taak en werkwijze van het bestuur zijn opgenomen, geldt dat deze in hoofdzaak worden toegepast. Het instrumentarium dat het bestuur daarvoor hanteert, bestaat met name uit het jaarlijkse activiteitenplan, de begroting, maand- en kwartaalrapportages en de op de organisatie toegesneden Business Risico Analyse (BRA). Hierin staat onder meer de opzet en werking van het risicomanagement bij GasTerra beschreven (zie ook het hoofdstuk ‘Gas', waarin een beschrijving van de belangrijkste risico's is opgenomen). Het risicomanagement is neergelegd bij het lijnmanagement. Over de uitvoering wordt gerapporteerd aan de Directie. Via de BRA rapporteert de Directie minstens één maal per jaar aan de Audit Commissie. De externe accountant toetst de werking van dit systeem voor zover relevant in het kader van de controle van de jaarrekening.

Het bestuur van GasTerra bestaat uit één statutair directeur, benoemd op voordracht van de Raad van Commissarissen, goedgekeurd door de minister van Economische Zaken. De statutair directeur is voor onbepaalde tijd aangesteld. Naast de statutair directeur bestaat de directie uit drie directeuren/algemeen procuratiehouders: de financieel directeur, de commercieel directeur en de directeur portfolio. De bezoldiging van de statutair directeur wordt vastgesteld door de Raad van Commissarissen en kent naast een vaste beloning ook een variabel deel dat afhankelijk is van de financiële- en niet-financiële prestaties van de organisatie. De Raad van Commissarissen beslist of en tot welk bedrag de statutair directeur voor een variabele beloning in aanmerking komt. De omvang van de variabele vergoeding bedraagt maximaal 30 procent van het vaste salaris. Gelet op het overheidsbeleid ten aanzien van staatsdeelnemingen is besloten dat de uit te keren variabele beloning in 2015 maximaal 20 procent van het vaste salaris zal bedragen. De hoogte van de bezoldiging van de statutair directeur staat in de jaarrekening vermeld. Ten aanzien van de statutair directeur worden de bepalingen met betrekking tot het maximaal aantal toegestane commissariaten uit de Wet Bestuur en Toezicht nageleefd.

Toezicht op het bestuur van GasTerra wordt uitgeoefend door de Raad van Commissarissen. De Raad van Commissarissen bestaat uit acht personen. Eén lid is rechtstreeks benoemd door de minister van Economische Zaken, de overige leden zijn door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders benoemd op voordracht van de individuele aandeelhouders. Het aantal commissariaten van één persoon is zodanig beperkt dat een goede taakvervulling gewaarborgd is. De Raad heeft zijn eigen secretaris aangesteld, die waar nodig ondersteund wordt door de secretaris van de vennootschap.

Met ingang van 1 januari 2013 is de Wet Bestuur en Toezicht van kracht. In deze wet is onder andere een bepaling opgenomen omtrent de evenwichtige manvrouwverdeling in zetels in het bestuur en de Raad van Commissarissen. Deze bepaling is op 1 januari 2016 vervallen. In het verslagjaar voldeed de zetelverdeling van de Raad van Commissarissen van de vennootschap niet aan de betreffende bepaling.  De Vennootschap staat positief tegenover het benoemen en aanstellen van vrouwen op alle niveaus in de onderneming.

In het verslagjaar was er één vacature in de Raad van Commissarissen. Met ingang van 15 februari 2016 is deze vacature, met de benoeming van de heer mr. drs. T.W. Langejan als lid van de Raad van Commissarissen, ingevuld. 

De taak en werkwijze van de Raad van Commissarissen zijn conform de Code vastgelegd in een eigen reglement. In het jaarverslag verschijnt standaard een bericht van de Raad van Commissarissen. Een (verkorte) profielschets van de leden van de Raad is in het jaarverslag opgenomen. De bepalingen inzake het toezicht van de Raad op het bestuur worden geëffectueerd in de reguliere raadsvergaderingen. Verder bespreekt de Raad minstens eenmaal per jaar buiten aanwezigheid van de Directie zowel zijn eigen functioneren (en gewenste competenties) als dat van de individuele commissarissen en de Directie.

Statutair is bepaald dat belangrijke beslissingen van GasTerra moeten worden goedgekeurd door de Raad van Commissarissen of door het College van Gedelegeerde Commissarissen. Het College van Gedelegeerde Commissarissen is een statutair orgaan van de vennootschap. Dit College wordt door de Raad van Commissarissen uit zijn midden aangewezen en bestaat uit vijf commissarissen, waaronder de commissaris die door de minister van Economische Zaken is benoemd.

De Raad van Commissarissen heeft een Audit Commissie ingesteld. De Audit Commissie is een niet-statutair orgaan dat bestaat uit vier door de Raad van Commissarissen benoemde leden. De Raad respectievelijk het College van Gedelegeerde Commissarissen kan aangelegenheden voor behandeling doorverwijzen naar de Audit Commissie. De Audit Commissie adviseert de Raad dan wel het College van Gedelegeerde Commissarissen gevraagd, dan wel ongevraagd omtrent de onderwerpen uit het takenpakket van de Audit Commissie en bereidt de besluitvorming van de Raad daaromtrent voor. De Audit Commissie vergadert in de regel viermaal per jaar, zo ook in 2015.

De taak en werkwijze van de Audit Commissie zijn vastgelegd in een reglement dat in hoofdzaak de in de Code vermelde best practice-bepalingen volgt. Zo behoren tot de taken van de Audit Commissie het uitoefenen van toezicht ten aanzien van de financiering van de vennootschap, de operationele uitgaven en kapitaalinvesteringen in relatie tot de geaccordeerde budgetten, de financiële informatieverschaffing, de werking van de interne risicobeheersings- en controlesystemen, de naleving van aanbevelingen en opvolging van opmerkingen van interne en externe accountants, de rol en functioneren van de interne auditafdeling, de werking van de informatie- en communicatietechnologie en het onderhouden van de relatie met de externe accountant. Onderwerpen die bij het laatste onderwerp in het bijzonder aan de orde komen, zijn de onafhankelijkheid van de accountant, de bezoldiging en het eventuele verrichten van niet aan controle gerelateerde werkzaamheden.

De (systematiek van de) bezoldiging van de commissarissen is door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVvA) goedgekeurd. In de jaarrekening wordt het totale bezoldigingsbedrag van de Raad vermeld.

Betreffende de bevoegdheden van de Aandeelhouders is statutair bepaald dat besluiten van Aandeelhouders slechts genomen kunnen worden met een meerderheid van drie vierde van de uitgebrachte stemmen. Voor een aantal besluiten, met name overdracht van aandelen, schorsing of ontslag van de statutair bestuurder, statutenwijziging en ontbinding van de vennootschap, is unanimiteit vereist.

Inzake informatieverschaffing aan de aandeelhouders en de mogelijke invloed op de koers van het aandeel, dient vermeld te worden dat het 'aandeel GasTerra' niet op de financiële markten wordt verhandeld.

Ten aanzien van de financiële verslaglegging houdt de Raad van Commissarissen, het College van Gedelegeerde Commissarissen en de Audit Commissie meerdere malen per jaar (in de reguliere vergaderingen) toezicht op het volgen van de interne procedures die verband houden met het opstellen van de kwartaalrapportage en het opstellen en de publicatie van het jaarverslag en de jaarrekening.

De Algemene Vergadering van Aandeelhouders benoemt de externe accountant. De externe accountant wordt in de Audit Commissie standaard bevraagd over zijn verklaring omtrent de getrouwheid van de jaarrekening. Voorts wordt door de Directie en de Raad van Commissarissen aan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders over de onafhankelijkheid van de externe accountant gerapporteerd en wordt een voordracht tot benoeming van een externe accountant uitgebracht. Hiertoe beoordelen directie en Raad van Commissarissen periodiek, doch ten minste één maal in de vier jaar, het functioneren van de externe accountant. Vanaf het boekjaar 2015 is EY (Ernst & Young) GasTerra’s accountant. 

Naar aanleiding van de controle van de jaarrekening wordt de externe accountant betrokken bij het werkplan Internal Audits. Bevindingen aangaande de interne audit functie worden waar nodig opgenomen in de Management Letter van de externe accountant. De Management Letter wordt besproken tijdens een vergadering van de Raad van Commissarissen. De externe accountant rapporteert datgene wat hij met betrekking tot zijn controle van de jaarrekening en de daaraan gerelateerde controles onder de aandacht van de directie en de Raad van Commissarissen wil brengen. Daarmee wordt invulling gegeven aan de bepalingen behorende bij het principe in de Code betreffende de relatie en communicatie van de externe accountant met de organen van de vennootschap.

MVO en governance

MVO is bij GasTerra een integraal onderdeel van de strategie en daarmee verankerd in de dagelijkse bedrijfsvoering. Sinds 2013 neemt GasTerra de MVO-matrix en de bijbehorende doelstellingen en activiteiten op in het Business Plan, dat wordt goedgekeurd door de Raad van Commissarissen; het hoogst verantwoordelijke bestuurslichaam. Het monitoren van de voortgang wordt in de reguliere rapportagecyclus meegenomen. De kwartaalrapportages worden besproken in het College van Gedelegeerde Commissarissen en in de Audit Commissie.

Personeel en Organisatie

De titel Nieuwe realiteiten is ook van toepassing op GasTerra’s personeelsbeleid. Met het oog op de ontwikkelingen in de gasmarkt vindt GasTerra het noodzakelijk om te krimpen en het personeelsbestand flexibel te houden. De gasvolumes zullen in de toekomst dalen en de marktomstandigheden veranderen, waardoor de omvang van het personeelsbestand moet kunnen anticiperen op veranderende omstandigheden. Om die reden is in 2014 het reorganisatietraject ‘GasTerra 2018’ gestart. We stellen hiermee de organisatie in staat de waarde van het Nederlandse aardgas blijvend te maximaliseren. De thema’s strategie, efficiency, organisatie en personeel staan daarbij centraal. 

Het project GasTerra 2018 resulteerde in 2015 in een nieuwe, procesgerichte organisatie en een verwachte formatiereductie van ongeveer 200 fte in 2015 naar ongeveer 160 fte in 2018. Dit is een forse ingreep in de organisatie; daarom neemt GasTerra de tijd om dit proces zo goed mogelijk - én zonder gedwongen ontslagen – uit te voeren. Hierover heeft de ondernemingsraad positief geadviseerd. Daarnaast is een sociaal statuut overeengekomen met GasTerra’s vakbond VPG2.  

De omgeving waarin we handelen, verandert ingrijpend. Enerzijds biedt dit de medewerkers de mogelijkheid om hierop te anticiperen, zoals ook weer uit de resultaten van het afgelopen jaar is gebleken. Anderzijds zijn de doorgroeimogelijkheden beperkt en vinden we het daarom belangrijk dat medewerkers nadenken over hun loopbaan binnen of buiten GasTerra. Met een pakket van maatregelen - waaronder detachering, loopbaanoriëntatie, coaching, cursussen, opleidingen én een voorwaardelijke terugkeergarantie – ondersteunen we medewerkers indien ze een loopbaan buiten GasTerra overwegen. 

In 2016 werkt GasTerra verder aan de nieuwe organisatie. Daarbij gaat het om het daadwerkelijk realiseren van de voorziene efficiency en noodzakelijke uitstroom, kostenreductie en de daarbij horende bedrijfscultuur.

Bezetting

Per 31 december 2015 waren er 186 mensen in dienst bij GasTerra (169 fte) (2014: 194 mensen (178,6 fte)), onderverdeeld in 51 vrouwen en 135 mannen. 182 medewerkers waren in vaste dienst en 4 collega’s hadden een contract voor bepaalde tijd. Om de flexibiliteit te bevorderen, nemen we sinds 2014 alleen nog nieuwe medewerkers aan via het zogeheten ‘payrollingsysteem’. Dit houdt in dat het personeel in dienst komt van een payrollbedrijf onder vergelijkbare arbeidsvoorwaarden als bij GasTerra.

Directie

GasTerra’s directie bestaat uit vier directeuren, onder wie de CEO.Tot 18 januari 2016 maakte ir. A.E.M. Broenink deel uit van de directie. Sinds zijn aftreden worden zijn taken waargenomen door de CEO, drs. G.J. Lankhorst.

Stageplaatsen en werkervaringsplekken

We vinden het belangrijk om stageplaatsen en werkervaringsplekken aan te bieden. Enerzijds omdat we studenten of net-afgestudeerden hiermee de kans geven om werkervaring op te doen en anderzijds omdat zij met hun frisse blik de organisatie kunnen verrijken. De stagiairs worden vooral lokaal geworven met name via de Energy Academy Europe, de Hanzehogeschool Groningen en de Rijksuniversiteit Groningen.

GasTerra is aangesloten bij Noorderlink. Noorderlink bestaat uit de 30 grootste werkgevers in Noord-Nederland die op het gebied van P&O samenwerken. 

Opleiding en loopbaanontwikkeling

GasTerra organiseerde voor zijn medewerkers in 2015 opnieuw de workshops ‘Werken vanuit je talent’. In verschillende sessies werden medewerkers gestimuleerd om na te denken over hun talenten en loopbaan. Zo motiveren we onze medewerkers om op dit vlak meer eigen verantwoordelijkheid te nemen. Daarnaast besteedde de onderneming in 2015 opnieuw volop aandacht aan reguliere functie- en loopbaangerichte scholing. 

Detachering

GasTerra groeit niet meer in aantal arbeidsplaatsen en heeft een lage uitstroom. Doorstroming van het personeel is hierdoor niet vanzelfsprekend. Daarom kreeg detachering in 2015 een nog belangrijkere rol. GasTerra moedigt zijn medewerkers aan ervaring op te doen bij andere bedrijven. We bieden hen daarbij de mogelijkheid om een of twee jaar bij een ander bedrijf te werken. Zo vonden in 2015 zeven medewerkers een tijdelijke functie bij Gasunie, NAM, ExxonMobil, het Energy Delta Institute (EDI), Holthausen en de International Energy Agency (IEA). Soms kan dit leiden tot uitdiensttreding.  

Van keukentafel naar werkplek

“Regelmatig besprak ik de uitdagingen voor energietransitie met de directeur van Holthausen B.V., een bedrijf gespecialiseerd in het leveren en transporteren van gassen. Toen GasTerra 2018 net begon, heb ik mij aangemeld als potentiële ‘uitstromer’. Vervolgens kreeg ik via een detachering de kans om erachter te komen of mijn carrière daar voortzetten iets is wat bij me past. Uiteraard speelde daarin ook de vriendschap met de eigenaar mee; in je vrije tijd aan de keukentafel praten over energietransitie en de kansen en bedreigingen die dit met zich mee kan brengen, is anders dan vijf dagen per week hier samen aan werken.

Gelukkig kan ik nu ook stellen dat werken bij Holthausen net zo plezierig verloopt als het praten hierover aan de keukentafel. Het pakt zo goed uit dat ik hier per 1 juli 2016 in dienst zal treden. Uiteraard zal ik het werken bij GasTerra gaan missen. Het is een bijzonder goed georganiseerde organisatie met leuke, goed opgeleide, aardige en soms eigenwijze medewerkers en natuurlijk fantastische koffie. Toch voelt het goed om mijn hart te volgen door deze stap te nemen en ik ben GasTerra dankbaar dat ik deze mogelijkheid heb gekregen.”

René Brons, Business Developer Holthausen B.V. 

Geen dag is hetzelfde

“In het voorjaar van 2014 werd mijn interesse gewekt door een vacature bij het Energy Delta Institute (EDI), een internationale business school in Groningen. Sinds 2001 ben ik werkzaam in de gas- en energiesector in verschillende disciplines en ik was toe aan een nieuwe uitdaging. Na diverse gesprekken heb ik de stap genomen om via detachering bij EDI aan de slag te gaan als Managing Director.

Mijn rol als Managing Director varieert van strategiebepaling, financieel en ICT-beleid tot personeelsbeleid, kortom een uitgebreid takenpakket in de dynamische energiewereld. Samen met een jong team van enthousiaste, gedreven mensen zijn we bezig met de optimalisering van ons aanbod, organiseren we events en geven trainingen op uiteenlopende locaties zoals Rio de Janeiro en Rusland. Geen dag is hetzelfde.

Met de ervaring die ik bij zowel Gasunie, GasTerra en nu EDI heb mogen opdoen, zie ik de toekomst positief tegemoet. Dankzij deze detachering heb ik mezelf kunnen ontwikkelen op het leidinggevende vlak. De energiesector is volop in beweging en met de opgedane ervaring ben ik ervan overtuigd dat er nog mooie uitdagingen in het verschiet liggen. Daarbij houd ik alle opties open, of dit nu bij GasTerra of een andere organisatie is. Tegen die tijd komt er ongetwijfeld weer een interessante baan op m’n pad; zo gaat het al meer dan 25 jaar!”

Anja Hulshof, Managing Director Energy Delta Institute

Cao en pensioen

GasTerra heeft een eigen cao en het personeel van GasTerra is actief betrokken bij de bedrijfsvakbond VPG2. De organisatiegraad ligt boven de 80 procent. 161 medewerkers vielen in 2015 onder de cao. Op 1 januari 2016 liep deze cao af. De nieuwe onderhandelingen zijn eind 2015 van start gegaan. Naar aanleiding van de vorige cao heeft GasTerra aangekondigd in 2016 een benchmarkonderzoek uit te voeren om te bepalen of de arbeidsvoorwaarden van GasTerra nog marktconform zijn.

Per 1 januari 2014 is de pensioenovereenkomst van de medewerkers van GasTerra gewijzigd. De nieuwe pensioenregeling houdt in dat de vennootschap zich verplicht heeft tot het betalen van een vaste, vooraf vastgestelde premie. Deze premie is gebaseerd op een voorwaardelijk middelloonsysteem. GasTerra heeft een uitvoeringsovereenkomst met Stichting Pensioenfonds Gasunie, die loopt tot 31 december 2017.

Veiligheid en gezondheid

In 2015 vond geen enkel bedrijfsongeval met verzuim plaats. Het ziekteverzuim was vergelijkbaar met voorgaande jaren, namelijk 2,1 procent (2014: 2,1%).

GasTerra’s ARBO-beleid benoemt de volgende risico’s: verkeer, stress, RSI en kleine ongevallen. Om medewerkers bewust te maken van deze risico’s zijn in 2015 presentaties gegeven, berichten op het intranet geplaatst en is een training brandpreventie en blusmiddelen georganiseerd. Tenslotte vonden in 2015 twee succesvolle ontruimingsoefeningen plaats. 

Bezwaren, klachten en misstanden

GasTerra heeft vertrouwenspersonen aangesteld en beschikt over een klachtenprocedure en een klokkenluidersregeling. Wanneer medewerkers bezwaren of klachten hebben of misstanden constateren waarvoor de oplossing niet kan worden gevonden bij collega's en leidinggevenden, kunnen ze hier gebruik van maken. We hebben deze opties in 2015 opnieuw onder de aandacht gebracht. In 2015 zijn geen misstanden of gevallen van discriminatie gemeld, heeft niemand een klacht ingediend bij de klachtencommissie en is geen gebruik gemaakt van de klokkenluidersregeling.

Stakeholderdialoog

GasTerra heeft de grondbeginselen van maatschappelijk verantwoord ondernemen – People, Planet, Profit – vertaald naar drie eigen doelgebieden: Gas, Groen en Groningen. Daarbij staat Gas voor de bedrijfsresultaten, Groen voor de ambitie een verantwoorde energietransitie tot stand te brengen en Groningen voor de gemeenschap waar we deel van uitmaken. Stakeholders zijn een waardevolle bron van informatie over wat de samenleving van GasTerra verwacht. We hebben de volgende stakeholders geïdentificeerd:  


Elke zes maanden organiseert GasTerra een stakeholderdialoog, waarvoor per stakeholdergroep zogenaamde ‘relatiemanagers’ zijn aangewezen. Dit zijn medewerkers van GasTerra die één of meer stakeholders vertegenwoordigen. Zij monitoren hun mening en voorkeuren. We hebben gekozen voor deze interne methode, omdat medewerkers dagelijks in gesprek zijn met stakeholders en weten welke onderwerpen zij belangrijk vinden (zie ook de stakeholdertabel). Voorafgaand aan de dialoog vullen alle relatiemanagers een enquête in, waarbij zij de MVO-onderwerpen binnen de drie G’s prioriteren en de mogelijkheid hebben zelf onderwerpen aan te dragen. Deze kwantitatieve input dient als basis voor gesprekken waarbij dieper wordt ingegaan op de belangrijkste kwesties. Deze kwanitatieve en kwalitatieve aanpak levert een aantal onderwerpen op die de stakeholders als materieel beschouwen voor GasTerra. 

De resultaten van de stakeholderdialoog wijken niet substantieel af van de uitkomsten in 2014. Vrijwel alle stakeholders bleken een drietal onderwerpen als materieel te beschouwen voor GasTerra:

1. Draagvlak voor de gassector

Veel stakeholders nemen een verminderd draagvlak voor de gassector waar. Zij schrijven dit toe aan verschillende factoren. Ten eerste de discussie over veiligheid in verband met het ontstaan van aardbevingen als consequentie van de gaswinning in Groningen, ten tweede is de prijs van gas versus kolen relatief hoog en ten derde zijn geopolitieke risiso’s gemoeid met Russisch gas. De commerciële stakeholdergroepen maken zich minder zorgen over een verminderd draagvlak, omdat zij constateren dat er een blijvende vraag naar gas zal zijn de komende jaren met een afnemend Nederlands aanbod. 

2. Gas als transitiebrandstof

Gas wordt gezien als een transitiebrandstof die zowel op de korte- als middellange termijn een belangrijke rol zal spelen. Daarbij wordt benadrukt dat gas de ideale partner is van duurzame energiebronnen. Sommige stakeholdergroepen hebben geen mening over de rol van aardgas in de energietransitie. Het merendeel van de stakeholdergroepen ziet echter een belangrijke rol voor aardgas in de energietransitie. Slechts enkele stakeholders binnen de stakeholdergroep kennisinstellingen uit een negatief standpunt over de toekomstige plaats van aardgas in de energiemix. 

3. Positie van gas in de energiemix

Het merendeel van de stakeholdergroepen vinden dat GasTerra zich duidelijk moet inzetten om de positie van gas in de energiemix te versterken. De verschillende redenen die stakeholders hiervoor aanvoeren zijn:

  • Concurrentie met meer vervuilende brandstoffen aangaan.
  • Zakelijke overweging; bepaalde stakeholdergroepen hebben baat bij een goede positie van gas in de energiemix.
  • Niet meer dan logisch dat een gasbedrijf de positie van gas verdedigt.

Volgens de stakeholders zijn er verschillende manieren waarop GasTerra zich kan inzetten om de positie van gas in de energiemix te versterken. Zo zou GasTerra voorlichting kunnen geven en informatie moeten verschaffen over gas en de gasmarkt. Ook zien met name de klanten en kennisinstellingen een belangrijke rol voor GasTerra in de gas advocacy.

De directie van GasTerra bepaalt de materiële onderwerpen, mede op basis van de uitkomsten van de stakeholderdialoog. In een speciaal voor dit doel georganiseerde sessie worden de uitkomsten van deze dialoog besproken. Tijdens deze sessie rangschikt de directie alle onderwerpen naar mate van belangrijkheid. Dit resulteert in de materialiteitsmatrix. De materiële onderwerpen dienen vervolgens als basis voor GasTerra’s bedrijfsdoelstellingen (zie ook de strategietabel). 

De volgende onderwerpen zijn volgens de directie van GasTerra materieel:

1. Financiële resultaten (pijler: Gas)

De financiële resultaten staan uiteraard centraal in het jaarverslag gezien onze kernactiviteit: het in- en verkopen van aardgas. Dit materiële onderwerp valt volledig binnen GasTerra’s verantwoordelijkheden. Belangrijk aandachtspunt in 2015 was waardemaximalisatie van het Nederlandse aardgas binnen het door het kabinet vastgestelde productieplafond voor het Groningenveld. Datzelfde gold voor de heronderhandeling van lange termijn in- en verkoopcontracten. In het onderdeel Gas staat onze aanpak in het licht van deze onderwerpen beschreven.

2. Positie van gas (pijlers: Gas en Groen)

De wereld staat voor de uitdaging om de huidige energiemix, gebaseerd op fossiele brandstoffen, te veranderen in een energiemix op basis van duurzame bronnen. GasTerra en zijn stakeholders vinden het belangrijk om de overgang van fossiele brandstoffen naar duurzame bronnen zo goed mogelijk te laten verlopen en zien hierbij een belangrijke rol voor aardgas weggelegd. Gezien de verschillende prijsniveaus geven elektriciteitsproducenten de voorkeur aan opwekking met kolen in plaats van met gas. Verschillende Noordwest-Europese energiebedrijven schakelden al gasgestookte elektriciteitscentrales af of kondigden aan dit te gaan doen. Een ontwikkeling die niet alleen wij constateren, maar die ook door diverse stakeholders wordt genoemd. Daarom is de positie van gas in dit jaarverslag als materieel onderwerp aangewezen, op termijn in combinatie met CCS. Dit is een gedeelde verantwoordelijkheid.

Om het belang van gas in de energietransitie te benadrukken ontplooien we diverse initiatieven. GasTerra’s aanpak op dit gebied staat beschreven in het onderdeel Groen.

3. Compliance (pijler: Gas)

GasTerra krijgt in toenemende mate te maken met regulering op nationaal en Europees niveau. Het is van groot belang dat we deze wet- en regelgeving naleven. Daarom heeft GasTerra compliance als materieel onderwerp benoemd. Het naleven van wet- en regelgeving valt geheel binnen GasTerra’s verantwoordelijkheid. Om de naleving te borgen hebben we gedragsregels en –procedures opgesteld. Zo verplichten we onze medewerkers elk jaar een compliance-cursus te volgen. Deze doelstelling werd in 2015 gehaald. In het onderdeel Gedragsregels en procedures staat GasTerra’s compliance-aanpak beschreven.

4. Verantwoord ketenbeheer upstream (pijlers: Gas en Groen)

Uit de stakeholderdialoog bleek dat bij stakeholders onduidelijkheid bestaat over GasTerra’s rol en invloed upstream, met name op de aardbevingsproblematiek en de inkoop van gas uit (vooral) Rusland. Voor wat betreft de productie van Groningengas is de rolverdeling als volgt: NAM wint dit gas en is verantwoordelijk voor de uitvoering van de besluiten van het kabinet omtrent de productiebeperking uit het Groningenveld. GasTerra is exclusief verantwoordelijk voor het verhandelen van dit gas. De productie uit het Groningenveld (en eveneens de kleine velden) is aan strakke milieu- en veiligheidsregels van de overheid gebonden. GasTerra heeft hierop geen directe invloed, maar verwacht van zijn leveranciers dat zij voldoen aan de wettelijke eisen. We zijn als exclusieve verkoper van het Groningengas wel rechtstreeks betrokken bij het veiligstellen van de leveringszekerheid. Het is in tegenstelling tot gas uit andere bronnen laagcalorisch (vandaar L-gas). Miljoenen consumenten in Nederland, Duitsland, België en Frankrijk beschikken over apparatuur die alleen gas van deze kwaliteit kan verbranden. Hun energiebedrijven zijn er daardoor van afhankelijk.

Om de leveringszekerheid veilig te stellen monitort GasTerra nauwgezet de verkopen in relatie tot de verwachtingen. Daarbij wordt intensief samengewerkt met NAM en GTS. Dankzij deze aanpak is de leveringszekerheid voor de L-gasafnemers niet in gevaar gekomen door de productiebeperkingen.

GasTerra koopt ook (beperkt) gas in uit Noorwegen en Rusland. De productie uit deze buitenlandse bronnen is gebonden aan in die landen geldende regelgeving. Hier heeft GasTerra geen rechtstreekse invloed op.

Om meer inzicht in deze thematiek en de invloed van GasTerra te verschaffen, is ketenbeheer in dit jaarverslag als materieel onderwerp benoemd. GasTerra’s aanpak komt naar voren in het onderdeel Ketenbeheer.

5. Educatie (pijlers: Groen en Groningen)

We staan als samenleving voor immense uitdagingen om ook toekomstige generaties van voldoende, duurzaam opgewekte en betaalbare energie te voorzien. Het is van groot belang dat we hiervoor energieprofessionals opleiden, zo benadrukken ook GasTerra’s stakeholders. Daarom heeft GasTerra educatie als materieel onderwerp benoemd. GasTerra’s aanpak is terug te vinden bij het onderdeel Groen. Educatie is voor alle partijen in de waardeketen van groot belang. We zien dit als een gedeelde verantwoordelijkheid en geven hier invulling aan door het energievraagstuk bij scholieren en studenten onder de aandacht te brengen. 


Stakeholdertabel

In onderstaande tabel zijn alle onderwerpen weergegeven die aan stakeholders zijn voorgelegd. Ieder onderwerp valt onder een of meerdere thema’s: Gas, Groen of Groningen.
Wanneer per materieel onderwerp de mate van belangrijkheid voor de stakeholders versus de mate van belangrijkheid voor GasTerra wordt uitgezet, leidt dit tot de materialiteitsmatrix.

Gas
Groen
Groningen
1. GasTerra’s MVO visie
  • Gas
  • Groen
  • Groningen
2. Financiële resultaten
  • Gas
  • Groen
  • Groningen
3. Aardgasbaten
  • Gas
  • Groen
  • Groningen
4. Energieprijs ontwikkelingen
  • Gas
  • Groen
  • Groningen
5. GasTerra 2018
  • Gas
  • Groen
  • Groningen
6. Positie van gas
  • Gas
  • Groen
  • Groningen
7. Duurzame(re) producten
  • Gas
  • Groen
  • Groningen
8. Educatie (delen energiekennis)
  • Gas
  • Groen
  • Groningen
9. Efficiënte gastoepassingen
  • Gas
  • Groen
  • Groningen
10. Leveringszekerheid (korte termijn)
  • Gas
  • Groen
  • Groningen
11. Voorzieningszekerheid (lange termijn)
  • Gas
  • Groen
  • Groningen
12. Interne bedrijfsvoering/compliance
  • Gas
  • Groen
  • Groningen
13. Transparantie
  • Gas
  • Groen
  • Groningen
14. Personeel en organisatie
  • Gas
  • Groen
  • Groningen
15. Sponsoring
  • Gas
  • Groen
  • Groningen
16. Duurzame inkoop/interne footprint
  • Gas
  • Groen
  • Groningen
17. Verantwoord ketenbeheer upstream (o.a. schaliegas en Rusland)
  • Gas
  • Groen
  • Groningen
18. Verantwoord ketenbeheer downstream
  • Gas
  • Groen
  • Groningen
19. HSE lokale bewoners/milieu
  • Gas
  • Groen
  • Groningen

Afbeelding met klikgebieden

Strategisch programma Materieel thema KPI Resultaat
Volume Continu sturen van Groningen in 2015/2016 Het bereiken maar niet overschrijden van het door de minister vastgestelde productieplafond voor Groningen gas. GasTerra heeft in 2015, 29,4 miljard kubieke meter Groningengas ingekocht.
Prijs Onderhandelen van langetermijn contracten Het via commerciele onderhandelingen of arbitrage komen tot een akkoord over de heronderhandelbare jaren. Confidentieel.
Prijs Het verder ontwikkelen van het electronische klantenportaal als klantenbinding 15 klanten op de portal. In 2015 hebben 15 klanten toegang gekregen tot het klantenportaal.
Anticiperen Stimuleren van groen gas ontwikkelingen 5 Groen gas contracten.
Inkoopportefeuille van 200 mln. M³.
Werkend power to gas proefopstelling.
GasTerra heeft in 2015 6 Groen gas contracten afgesloten.
Inkoopportfolio beslaat 54 mln. m³ te produceren Groen gas.
Op EnTranCe is een hogedrukvergisting geplaatst waarmee komend jaar experimenten worden uitgevoerd.

Anticiperen Ondersteunen van efficient gebruik van gas Het afsluiten van 4 nieuwe overeenkomsten ter ondersteuning van industriele klanten (milieu plan industrie). In 2015 zijn 4 nieuwe overeenkomsten afgesloten met industrie klanten.
Anticiperen Systeemfunctie van gas benadrukken en de rol van gas als ideale brandstof in de transitie naar 100% duurzaam > 5000 HRe-ketels.
45 brandstofcellen op Ameland.
Demonstratie EPC=0 woning met en zonder gas.



Er zijn slechts 40 HRe ketels geplaatst ondanks de subsidie van de overheid en brede publiciteit. De doelstelling van 45 brandstofcellen op Ameland is behaald. De woning met EPC=0 is nog niet opgeleverd.
Anticiperen GasTerra 2018 Inrichten van een efficiëntere en toekomstbestendige organisatie. In 2015 werd de nieuwe organisatiestructuur geïmplementeerd.
Anticiperen Scholen bezoeken met de "Jouw energie van Morgen"-truck Jaarlijks 120 scholen bezoeken met de "Jouw energie van Morgen"-truck. De doelstelling van 120 scholen per jaar is gehaald.
Anticiperen Rapportageverplichtingen REMIT Voldoen aan rapportageverplichting REMIT. In 2015 is aan de rapportageverplichting voldaan.

Deze materiële onderwerpen zijn vervolgens uitgewerkt in doelstellingen in het Business Plan en terug te vinden in onderstaande strategietabel.

Naast de stakeholderdialoog neemt GasTerra deel aan diverse (non-profit) samenwerkingsverbanden met als doel gas te promoten als onderdeel van een duurzame energievoorziening en het monitoren en bevorderen van geharmoniseerde marktprocessen. 

Dialoog met stakeholders

Dialoog met stakeholders
Niveau Aard dialoog Inhoud en effect dialoog
Mondiaal    
International Gas Union, non-profit organisatie met als missie het promoten van gas als onderdeel van een internationale duurzame energievoorziening Kennisuitwisseling, gas advocacy Deelname World Gas Conference jun 2015 Parijs

Kennisuitwisseling over de internationale gaswaardeketen via meetings, gezamenlijke deelname aan werkgroepen, geven van presentaties

Project Delta Group, publiek-private samenwerking
Monitoren, kennisoverdracht Verlagen footprint van onze klanten en kennis opdoen over best practices
Europees    
Eurogas, samenwerkingsverband dat opkomt voor de belangen van de Europese gassector Onderzoek, opinievorming, monitoren, gas advocacy
Deelname aan meetings en werkgroepen, presentaties en beïnvloeden van regulering
European Federation of Energy Traders (EFET) Opinievorming, monitoren, bevorderen van geharmoniseerde marktprocessen en beïnvloeden van regulering Opinievorming via meetings, gezamenlijke deelname aan werkgroepen, uitvoeren van onderzoek en geven van presentaties 
EASEE GAS Bevorderen van geharmoniseerde markt- en communicatieprocessen en beïnvloeden van regulering   Gezamenlijke deelname aan werkgroepen, uitvoeren van onderzoek, ontwerpen van processen en geven van presentaties 
Nationaal    
Clingendael International Energy Program (CIEP) Onderzoek en kennisoverdracht Kennisuitwisseling, beïnvloeding, opinievorming
Aandeelhouders Intensieve betrokkenheid Vaststellen beleidskaders, beloning directie, governance, prestaties GasTerra, reorganisatieproject GasTerra 2018
Klanten Kennisoverdracht Klanttevredenheid, klantenportaal, ontwikkelen nieuwe producten en diensten, organisatie relatie-event
EnTranCe Intensieve betrokkenheid, kennisoverdracht Kennisuitwisseling, het uitdragen van de voordelen van gas in de transitie naar een duurzame energievoorziening door duurzame gastoepassingen (mede) te ontwikkelen en testen
Energy Academy Europe en EDI Kennisoverdracht Geven van presentaties, delen van kennis en uitvoering onderzoeksopdrachten
Ondernemingsraad Informeren en betrekken bij strategie Ontwikkeling en uitvoering GasTerra 2018
Vereniging Energie-Nederland Intensieve betrokkenheid, monitoren Kennisuitwisseling, uitdragen van de voordelen van gas in de energietransitie en monitoren en beïnvloeden van regulering
Energiepodiumdiners en jaarlijks debat In informele setting standpunten en informatie uitwisselen met stakeholders binnen en buiten de gassector Begrip kweken voor elkaars positie; kennisverbreding en –verdieping; zoeken van gemeenschappelijke belangen en standpunten.
Energiepodium website Platform voor het uitwisselen van standpunten en argumenten voor en door stakeholders Kennisnemen van elkaars positie en argumenten; kennisverbreding en –verdieping bij belangstellende publieksgroepen.
GILDE Uitwisselen standpunten en informatie met NGO’s Een gezamenlijk discours ontwikkelen van de gassector en NGO’s om zo een wezenlijke en geloofwaardige bijdrage aan het energie- en klimaatdebat en de beleidsvorming te leveren.
Interview Bart Westmaas, manager Personeel en Organisatie

Interview Bart Westmaas, manager Personeel en Organisatie

Bart Westmaas is geboren op 20 augustus 1972 in Haarlem. Hij studeerde Bedrijfskunde aan de Rijksuniversiteit in Groningen. Vervolgens begon hij zijn loopbaan als organisatieadviseur bij VDP Management Consulting/Boertien Consulting. In 2003 kwam Bart Westmaas in dienst bij Gasunie als organisatieadviseur. Sinds 1 juli 2005 werkt hij als manager Personeel en Organisatie bij GasTerra. 

Lees het interview met Bart Westmaas

Interview Bart Westmaas, manager Personeel en Organisatie

De kracht van GasTerra: we kunnen snel anticiperen op veranderende (markt) omstandigheden

Bart Westmaas

In het jaarverslag 2014 vertelde Robbert Slob, voorzitter van GasTerra’s ondernemingsraad, over het aangekondigde reorganisatietraject ‘GasTerra 2018’. Het afgelopen jaar volgde de ondernemingsraad dit traject op de voet en nam deel aan diverse werkgroepen. Na een intensieve en turbulente periode heeft de ondernemingsraad uiteindelijk positief geadviseerd over de uitkomst. Bart Westmaas is als manager Personeel en Organisatie intensief betrokken geweest bij GasTerra 2018 en belast met de verdere uitvoering. Hij blikt terug op het afgelopen jaar en vooruit richting 2018.  

Het thema van dit jaarverslag is ‘nieuwe realiteiten’. Hoe ziet u dit terug op personeelsgebied?

Allereerst is het een sterk en toepasselijk thema, dat goed aangeeft waar we ons op dit moment als organisatie bevinden. Niet alleen de veranderende marktomstandigheden, maar ook de structurele vermindering van ons verkoopvolume dwingen ons kritisch naar de organisatie te kijken. Het typeert GasTerra dat we niet wachten op wat komen gaat, maar zelf het initiatief nemen. Dit is precies wat we het afgelopen jaar hebben gedaan met het project GasTerra 2018.  

Hoe kijkt u terug op het afgelopen jaar?

2015 was een hectisch jaar, waarin we op alle fronten hebben ervaren dat we met een nieuwe realiteit te maken hebben. Veranderen in goede tijden kan iedereen. Maar veranderen in zwaar weer is af en toe best lastig. Gelukkig is GasTerra in staat gebleken dit te kunnen en door goede samenwerking de organisatie klaar te stomen voor een nieuwe werkelijkheid. 

GasTerra 2018 verliep niet zonder slag of stoot. Hoe heeft u dit beleefd?

Vooraf is gekozen voor een bottom-up-aanpak, waarbij medewerkers actief werden betrokken bij het inrichten van een efficiëntere en toekomstbestendige organisatie. In een drietal werkgroepen is nagedacht over efficiency, commerciële processen en tot slot de organisatiestructuur en bezetting. Bij het besluit over de nieuwe organisatiestructuur week de stuurgroep af van de voorstellen van de werkgroepen. Dit zagen medewerkers als een niet-transparant proces en velen hebben daarover hun ongenoegen geuit. De ondernemingsraad heeft dit aangekaart waarna de stuurgroep stappen heeft gezet om dit vertrouwen te herwinnen. 

Wat zijn de resultaten van GasTerra 2018?

Sinds november 2015 kent GasTerra een nieuwe, procesgerichte organisatiestructuur. Daarnaast is het aantal verkoopteams van drie teruggebracht tot één en is er vanaf nu ook maar één backoffice, waar er voorheen nog drie waren. Verder gaan we de komende jaren het aantal formatieplaatsen terugbrengen van ongeveer 200 fte in 2015 naar ongeveer 160 fte in 2018. Dit is een forse ingreep voor onze organisatie. Daarom nemen we de tijd om dit zo goed mogelijk én zonder gedwongen ontslagen uit te voeren.  

Wat zijn de reacties onder het personeel?

We beginnen steeds meer te beseffen dat de omgeving om ons heen sterk is veranderd. Dit heeft impact op de organisatie en dus op de medewerkers. GasTerra wordt kleiner. Ik merk dat medewerkers zich dit heel goed realiseren en actiever nadenken over hun eigen loopbaan: wat zijn mijn kwaliteiten en welke organisatie en functie passen hierbij? En inmiddels zien we dat de uitstroom voorzichtig op gang komt. 

GasTerra kent tot nu toe een lage uitstroom; hoe verklaart u dit?

GasTerra is een bijzondere organisatie met een sterke cultuur die gericht is op samenwerken in een branche die volop in beweging is. We bieden medewerkers veel ontwikkelmogelijkheden en goede arbeidsvoorwaarden. We zijn gewoon een hartstikke mooi bedrijf om voor te werken! 

Denkt u dat de ontwikkelingen in de buitenwereld niet méér impact zullen hebben dan deze reorganisatie zonder gedwongen ontslagen?

Ik hoop dat wij in staat zijn aan de buitenwereld te laten zien dat we een bijdrage leveren aan de verduurzaming van de energievoorziening waardoor ons bestaansrecht niet ter discussie staat. Maar zeker is dat niet. Ik heb er wel alle vertrouwen in gezien ons aanpassingsvermogen. Maar als we iets geleerd hebben dit jaar dan is het dat zekerheid niet bestaat. 

Hoe faciliteert de afdeling P&O medewerkers de komende jaren?

Laat ik voorop stellen dat het altijd goed is om over je eigen koers na te denken. Wat wil je; wat vind je belangrijk; waar liggen je talenten en hoe houd je regie op je loopbaan binnen óf buiten GasTerra? Dit is niet anders dan voorheen. Wat wel verandert, is dat we meer budget reserveren voor trainingen, opleidingen, coaching en detacheringen. Daarnaast werken we samen met bedrijven uit de regio, zodat medewerkers ook ergens anders ervaring op kunnen doen. We zijn een sociaal statuut met de vakbond overeengekomen waarin we afspraken hebben gemaakt over hoe we de noodzakelijke uitstroom gaan faciliteren. Mochten medewerkers buiten de deur willen kijken, dan kunnen de afspraken uit dit statuut ervoor zorgen dat de drempel om weg te gaan kleiner wordt. 

Welke uitdagingen ziet u naast de uitstroom in het personeelsbeleid?

Hoe blijf je mensen motiveren, perspectief bieden en hoe zorg je voor voldoende doorstroom en vernieuwing in een krimpende organisatie. Kortom: hoe blijven we een prachtig bedrijf om voor te werken.

Wat voor type mensen heeft u nodig om - ook in veranderende omstandigheden - de missie van het bedrijf te vervullen?

Medewerkers die eigen initiatief tonen en zich snel kunnen aanpassen aan nieuwe omstandigheden. We bieden onze medewerkers interessant werk en goede ontwikkelmogelijkheden. De doorgroeimogelijkheden zijn beperkt, maar we bieden iedere medewerker een uitstekende basis. Ik ben er trots op dat onze organisatie de afgelopen jaren heeft laten zien dat het wel goed zit met ons aanpassingsvermogen. In het bijzonder aan de veranderende marktomstandigheden.

Tot slot, de energiesector is belangrijk voor de regionale werkgelegenheid. Hoe ziet u de toekomst hiervan?

Ik zie een branche met hele grote uitdagingen die nog zoekende is naar de juiste positie in dit speelveld. En dat in een maatschappij waar het draagvlak voor ons product afneemt gezien de discussie rond de gaswinning in Groningen. Ik geloof dat we dit draagvlak wel kunnen herstellen, maar daarvoor moeten we de blik meer naar buiten richten